آفت دهان و زگیل دهانی دو عارضه دهانی هستند که هر دو در ظاهر روی بافتهای نرم دهان دیده میشوند، اما از نظر علت، شکل، روند درمان و سطح خطر کاملا با یکدیگر متفاوت میباشند. بسیاری از افراد این دو مشکل را با هم اشتباه میگیرند، چراکه هر دو آنها میتوانند موجب بروز ناراحتی در هنگام غذا خوردن و صحبت کردن شوند. با این وجود، شناخت دقیق تفاوتهای میان آفت دهان و زگیل دهانی کمک میکند تا روش درستتری برای درمان آن انتخاب شود و نگرانیهای بیمورد هم کاهش یابد. ما در این مقاله، به توضیح هر یک از این مشکلات، تفاوت آنها، روش تشخیص و درمانهای مناسب هر یک به زبان ساده پرداختهایم. بنابراین اگر با هر یک از این مشکلات مواجه هستید، مطالعه این مطلب را به شما پیشنهاد میکنیم.
تفاوت آفت دهان و زگیل دهان
آفت دهان و زگیل دهان از جنبههای مختلف با یکدیگر متفاوت هستند که از جمله رایجترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1. علت ایجاد:
آفت دهان معمولا منشا ویروسی ندارد و در اثر عوامل محرک مانند استرس، گاز گرفتن گونه، حساسیت غذایی، کمبود ویتامین B12 یا فولات، تغییرات هورمونی یا ضعف سیستم ایمنی ایجاد میشود. در مقابل زگیل دهانی یک عارضه کاملا ویروسی بوده که توسط ویروس HPV ایجاد میشود. این زگیلها از یک فرد آلوده به فرد سالم منتقل میشوند.
2. شکل و ظاهر:
آفت یک نوع زخم گرد یا بیضی به رنگ سفید یا زرد با لبه قرمز است و سطح صاف و فرو رفتهای دارد. زگیل ظاهری برجسته، گوشتی و گاهی شبیه گلکلم داشته و معمولا بدون درد است.
3. محل بروز:
آفت معمولا داخل گونه، زبان، لثه و لب داخلی ظاهر میشود، اما زگیل روی لب، لثه، زبان، سقف دهان و حتی گلو بروز پیدا میکند.
4. دردناک بودن:
بروز آفت معمولا باعث ایجاد درد میشود و این احساس درد مخصوصا هنگام غذا خوردن تشدید خواهد شد. در مقابل زگیل یک عارضه بدون درد است، مگر در مواقعی که تحریک شود.
5. میزان خطر:
آفت یک عارضه بیخطر است که معمولا به صورت خودبهخودی خوب میشود. اما زگیل از ویروس HPV ناشی میشود و به منظور جلوگیری از پخش، به بررسی و درمان آن نیاز است.
6. مدت زمان بهبود:
آفت در بازه زمانی بین 7 تا 14 روز بدون جای زخم بهبود مییابد. در مقابل زگیل در صورت عدم درمان باقی میماند و ممکن است زیاد شود.
درمان آفت دهان
بسیاری از افرادی که دچار آفت دهان هستند، به دنبال راهکاری برای آن میباشند. برخی از روشهای معمول برای درمان سریع آفت دهان عبارتاند از:
- استفاده از محلولهای ضد التهاب و دهانشویههای مخصوص آفت
- پمادهای کورتیکواستروئیدی برای کاهش درد
- پرهیز از مصرف غذاهای تند و اسیدی
- مصرف مکمل B12 یا آهن در صورت کمبود
- استفاده از ژلهای بیحسکننده به منظور کنترل درد
نکته: در بیشتر موارد به درمان جدی برای آفت دهان نیازی نیست، مگر اینکه آفتها مرتب تکرار شوند یا اندازه آنها خیلی بزرگ باشند.
درمان زگیل دهان
درمان زگیل دهانی به دلیل ویروسی و مسری بودن درمانی متفاوت از آفت دارد. برخی از رایجترین روشها برای درمان زگیل دهان شامل موارد زیر میشوند:
- برداشتن زگیل: زگیل را میتوان از طریق لیزر، نیتروژن مایع، جراحی کوچک یا الکتروکوتر برداشت.
- درمان دارویی: برای درمان زگیل میتوان از برخی داروهای موضعی که سیستم ایمنی موضعی را فعال میکنند استفاده کرد.
- تقویت سیستم ایمنی: تقویت سیستم ایمنی بدن یکی از مهمترین عواملی است که میتواند در پیشگیری از ابتلا به زگیل دهان نقش داشته باشد، چون HPV معمولا در افرادی که بدن ضعیفتری دارند، فعالتر است.
- پیگیری منظم: اگر به زگیل دهان مبتلا هستید، حتما برای درمان آن پیگیری منظم داشته باشید؛ چراکه امکان برگشت آن وجود دارد.
آفت دهان چیست؟
آفت دهان یک زخم کوچک و دردناک است که در داخل دهان ایجاد میشود. زخمهای آفت دهان عفونی نیستند و امکان انتقال آن از فردی به فرد دیگر وجود ندارد. این زخمها معمولا سفید یا زرد رنگ با حاشیه قرمز هستند و هنگام خوردن غذاهای اسیدی یا تند، فرد درد بیشتری احساس میکند. آفتها تنها یک نشانه عمومی از ضعف یا تحریک هستند و خبری از یک بیماری خطرناک نمیدهند. آفت به سه نوع زیر تقسیم میشود:
- کوچک: رایجترین نوع آفت است که اندازه آن کمتر از یک سانتیمتر میباشد.
- بزرگ: آفتهای بزرگ عمیقتر و طولانیتر هستند.
- هرپتیفرم: این نوع آفت در واقع تعداد زیادی آفت کوچک هستند که کنار هم قرار میگیرند.
زگیل دهانی چیست؟
زگیل دهانی برآمدگی کوچکی روی بافت دهان است که منشا ایجاد آن ویروس HPV باشد. ظاهر زگیل دهانی معمولا به صورت گوشتی، سفید، برجسته یا شبیه خوشه کوچک باشد. این زگیلها ممکن است بهتنهایی یا در چند نقطه ظاهر شوند و برخلاف آفت، معمولا بدون درد هستند. برخی از انواع HPV بیخطرند، اما تعدادی از انواع پرخطر میبایست توسط پزشک بررسی شوند. به همین دلیل، درمان و تشخیص زگیل نسبت به آفت اهمیت بیشتری دارد.
چگونه آفت دهان و زگیل دهان را تشخیص دهیم؟
گاهی شباهت ظاهری بین آفت و زگیل دهانی موجب تشخیص اشتباه بین این دو عارضه میشود. برای تشخیص دقیق بهتر است به متخصص مراجعه کنید. به همین منظور میتوانید از خدمات کلینیک دندانپزشکی شبانهروزی پاک بهرهمند شوید و فرایند تشخیص و درمان عارضههای درمانی را در بالاترین سطح کیفی و در کوتاهترین زمان ممکن پشت سر بگذارید. برخی از مواردی که به تشخیص کمک میکنند عبارتاند از:
- ظاهر زخم: آفت معمولا ظاهری صاف و فرو رفته دارد، اما زگیل برجسته و گوشتی است.
- احساس درد: آفت تقریبا همیشه درد ایجاد میکند؛ اما زگیل بدون درد است.
- مدت ماندگاری: آفت طی دو هفته خوب میشود؛ اما امکان درمان زگیل بهصورت خودبهخودی وجود ندارد.
- محل: هر دو ممکن است در نقاط مشترک ظاهر شوند، اما زگیل بیشتر روی لثه یا لب دیده میشود.
- پخش شدن: آفت پخش نمیشود؛ اما احتمال تکثیر زگیل وجود دارد.
نتیجهگیری
آفت دهان و زگیل دهانی از نظر علت و ظاهر تفاوتهای روشنی با یکدیگر دارند، اما از آنجایی که هر دو داخل دهان دیده میشوند، گاهی ممکن است در تشخیص آنها اشتباهی ایجاد شود. آفت مشکل شایعی است و معمولا خودبهخود درمان میشود، ولی زگیل دهانی نیاز به بررسی و درمان دارد، چون ویروسی و مسری است. شناخت تفاوتهای میان این دو عارضه کمک میکند نگرانیهای بیمورد کمتر شود و اگر ضایعهای نیاز به درمان حرفهای و تخصصیتر داشته باشد، زودتر اقدام شود.
سوالات متداول
آیا آفت دهان مسری است؟
نه. آفت از فردی به فرد دیگر منتقل نمیشود.
آیا زگیل دهان خطرناک است؟
بسته به نوع ویروس میتواند نیاز به بررسی داشته باشد، اما بسیاری از زگیلها بیخطر هستند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟
اگر زخم بیش از دو هفته طول کشید، بزرگ شد، یا ظاهر برجسته و گوشتی داشت.
آیا استرس باعث آفت میشود؟
بله. استرس یکی از عوامل شایع بروز آفت است.
چگونه زگیل دهان را پیشگیری کنیم؟
رعایت بهداشت دهان، پرهیز از تماس مستقیم با زگیل دیگران و واکسن HPV در برخی موارد کمککننده است.
