دندان درد عارضه آشنایی است که بسیاری از ما در طول زندگی آن را تجربه کردهایم. مسئله آزاردهنده درباره درد دندان این است که گاهی این درد به قسمتهای دیگر مانند سر و گردن هم منتقل میشود. دندانها، فک و مغز از طریق یک شبکه عصبی پیچیده به یکدیگر متصل میشوند و این اتصال موجب شده تا در صورت تحریک یک نقطه از دهان، این تحریک به نقاط دیگر در سر و صورت سرایت کند. گاهی ممکن است فرد متوجه این ارتباط نشود و در تعیین اینکه منشا این درد خرابی دندان است یا سردرد ناتوان باشد. در همین راستا ما در ادامه این مقاله به بررسی سردرد ناشی از دندان درد و روشهای خانگی درمان آن پرداختهایم.
درمان خانگی سردرد ناشی از دندان درد
درمان سردرد ناشی از درد دندان با روشهای خانگی هم امکانپذیر است، اما فراموش نکنید که این روشها موقتی هستند و نمیتوان آنها را جایگزین درمانهای تخصصی کرد. در ادامه این قسمت به بررسی درمانهای خانگی این عارضه خواهیم پرداخت.
استفاده از کمپرس سرد
با هدف کاهش التهاب و بیحس شدن اعصاب میتوان یک کیسه یخ یا کمپرس سرد را روی گونه در ناحیه درد قرار دارد. لازم به ذکر است که استفاده از این راهکار خانگی بیشتر برای درمان درد ناشی از عفونت یا آبسه موثر است.
داروهای مسکن بدون نسخه
داروهای مسکن مانند استامینوفن و ایبوپروفن میتوانند سردرد ناشی از دنداندرد را به طور موقت کاهش دهند. با این وجود، از مصرف مکرر آنها بدون نسخه پزشک باید خودداری کرد..
دهانشویه آب نمک
غرغره کردن آب نمک ولرم میتواند محیط دهان را ضدعفونی کند و سبب کاهش التهاب لثه شود.
استراحت و پرهیز از فشار به فک
دندان قروچه، خوردن غذاهای سخت و جویدن آدامس از عواملی هستند که میتوانند درد را تشدید کنند. در مدت زمانی که دچار سردرد هستید، بهتر است فک را در حالت استراحت نگه دارید و اعمال فشار به آن خودداری کنید.
رابطه میان سردرد و دندان درد
وجود عصب سهقلو عامل اصلی ارتباط میان سردرد و دنداندرد است. عصب سهقلو اصلیترین عصب حسی است که در صورت وجود دارد و شاخههای آن به دندانها، لثه، گونهها و حتی پیشانی کشیده میشوند. بروز هرگونه تحریک یا التهاب در دندانها، ممکن است پیامهای درد را به قسمتهای دیگری از سر بفرستد.
مهمترین دلایل بروز سردرد و دندان درد به طور همزمان:
- پوسیدگی دندان پیشرفته: زمانی که پوسیدگی دندان آنقدر رشد کند که به عاج و پالپ برسد، میتواند منجر به بروز درد شدیدی شود که میتواند به پیشانی و شقیقه سرایت کند. در صورت شدت بالا ممکن است پوسیدگی به حدی باشد که موجب کشیدگی دندان شود. در این صورت بسیاری به دلیل زیبایی ظاهر به مرکز ایملپنت دندان تهران مراجعه میکنند.
- عفونتهای دندانی و آبسه: فشار و تجمع چرک در ریشه دندان نه تنها درد موضعی را به همراه دارد، بلکه موجب ایجاد سردرد ضربانی و التهاب اعصاب هم میشود.
- دندان عقل نهفته یا نیمهروییده: از آنجایی که دندانهای عقل در بیشتر مواقع فضای کافی برای رشد ندارند، ممکن است سبب ایجاد التهاب لثه و به دنبال آن انتقال درد به سر شوند.
- فشار و سایش دندانها (بروکسیسم): دندان قروچه یکی دیگر از عواملی است که به مرور زمان باعث گرفتگی عضلات فک و ایجاد سردردهای مزمن خواهد شد.
- اختلالات مفصل گیجگاهی – فکی (TMJ): در صورتی که عملکرد این مفصل دچار اختلالی شود، علاوه بر درد فک ممکن است سردردهای مداوم را هم به همراه داشته باشد.
- التهاب لثه شدید: بیماریهای لثه در مراحل حاد و پیشرفته میتوانند منجر به تحریک اعصاب محیطی و درد در نواحی سر شوند. اگر موجب عفونت شود شاید مجبور شوید به مراکز جراحی لثه در غرب تهران مراجعه کنید و با جراحی لثه از درد خلاصی یابید.
پیشگیری از سردرد ناشی از دندان درد
برای مقابله با سردردهای ناشی از مشکلات دندانی راهحلهای مختلفی وجود دارد که برخی از مهمترین آنها عبارتاند از:
- به طور منظم و روزانه دو بار با خمیردندان فلورایددار مسواک بزنید. اهمیت بهداشت دهان و دندان را جدی بگیرید.
- برای جلوگیری از تجمع پلاک روزانه از نخ دندان استفاده کنید.
- به طور متوسط هر شش ماه یکبار مراجعه دورهای به دندانپزشک جهت معاینه دهان و دندان را در دستور کار خود قرار دهید.
- از مصرف بیش از اندازه قند و نوشیدنیهای گازدار خودداری کنید.
- در صورت ابتلا به دندان قروچه از محافظ شبانه یا به عبارت دیگر نایتگارد استفاده کنید.
- برای جلوگیری از فشار به فک استرس خود را مدیریت کرده و تمرینات آرامسازی انجام دهید.
- برای پیشگیری از خشکی که عامل پوسیدگی است و همچنین حفظ سلامت دهان آب کافی بنوشید.
چه بیماری های زمینهای موجب دندان درد و سردرد همزمان میشوند؟
گاهی ممکن است بروز همزمان سردرد و دنداندرد از یک بیماری جدیتر در بدن خبر دهد. در این قسمت به بررسی مهمترین بیماریهایی که موجب تحریک همزمان اعصاب دندان و سردرد میشوند، خواهیم پرداخت.
سینوزیت
یکی از شایعترین بیماریهایی که میتوان به عنوان عامل بروز همزمان درد دندان و سردرد معرفی کرد، عارضه سینوزیت است. در صورتی که سینوسهای اطراف بینی دچار التهاب شوند میتوانند فشار زیادی به دندانهای فک بالا اعمال کنند. در چنین شرایطی، با وجود اینکه مشکل از سینوسها میباشد، فرد درد را در دندانهای عقبی احساس میکند.
میگرن
میگرن نوعی بیماری است که در آن فرد دچار سردرد عصبی میشود و گاهی ممکن است درد در فک یا دندان هم با آن همراه شود. در برخی بیماران، میگرن ابتدا به صورت درد دندان ظاهر میشود اما بعد به سردرد شدید تبدیل میگردد.
اختلالات مفصل گیجگاهی – فکی (TMJ)
این اختلالات علاوه بر محدودیت در باز کردن دهان و ایجاد درد فک، منجر به بروز سردردهای شدید در ناحیه شقیقه هم میشود.
دیابت کنترلنشده
در افراد مبتلا به دیابت، احتمال بروز عفونتهای دهانی و لثهای بالا است. عفونتهای دهانی میتوانند باعث شدت یافتن سردرد شوند.
فیبرومیالژیا
بیماری فیبرومیالژیا عارضعهای است که در آن فرد دچار دردهای مزمن عضلانی و عصبی میشود. در چنین شرایطی ممکن است بیمار سردرد و دنداندرد را به صورت همزمان باهم تجربه کند.
درد عصب دندان به کجا میزند؟
فهمین منشا دنداندرد در بسیاری از مواقع گیجکننده است؛ چرا که همیشه احساس درد در محل دقیق مشکل احساس نمیشود. وجود مسیرهای عصبی مشترک باعث شده تا درد به نقاط مختلف سر و صورت انتقال یابد. گاهی ممکن است درد دندان به شقیقهها سرایت کند که اغلب به صورت سردرد ضربانی و مداوم احساس میشود. در شرایطی که درد به به اطراف چشمها منتقل میشود، ممکن است آن را به اشتباه سردرد سینوسی بدانند. اگر درد عصب به گوشها برسد بیمار احساس درد یا وزوز گوش خواهد کرد؛ این در حالیست که مشکل اصلی از دندان نشات میگیرد. در موارد پیشرفته احتمال انتقال درد به گردن و شانهها هم وجود دارد که میتواند منجر به ایجاد احساس سنگینی شود.
جمعبندی
سردرد ناشی از دنداندرد مشکلی است که ریشه در ساختار پیچیده عصبی صورت دارد. از پوسیدگی ساده گرفته تا عفونتهای جدی و مشکلات مفصل فکی، همگی میتوانند منشأ دردهایی باشند که به شقیقهها، چشمها یا حتی گردن سرایت میکنند. بخاطر داشته باشید که درمانهای خانگی روشهای موقت هستند و تنها با مراجعه به دندانپزشک و درمان ریشهای میتوان این عارضه را برطرف کرد. همچنین رعایت بهداشت دهان، تغذیه مناسب و مراجعه منظم به دندانپزشک، میتواند تا حدود زیادی از بروز چنین مشکلاتی پیشگیری کند.
سوالات متداول
برای مقالهای درباره درمان خانگی سردرد ناشی از دندان درد، در اینجا شش سوال متداول همراه با پاسخهای کوتاه ارائه شده است:
سوالات متداول
1. سردرد ناشی از دندان درد چیست؟
سردرد ناشی از دندان درد معمولاً به دلیل عفونت یا التهاب در دندانها یا لثهها ایجاد میشود و میتواند به صورت درد شدید در ناحیه سر احساس شود.
2. چگونه میتوان درد دندان و سردرد ناشی از آن را درمان کرد؟
درمانهای خانگی شامل استفاده از کمپرس سرد، شستشوی دهان با آب نمک گرم و استفاده از روغن میخک برای تسکین درد است.
3. آیا میتوان از داروهای بدون نسخه برای تسکین درد استفاده کرد؟
بله، داروهای مسکن مانند ایبوپروفن و استامینوفن میتوانند به کاهش درد دندان و سردرد کمک کنند.
4. چه روشهای خانگی دیگری برای تسکین سردرد ناشی از دندان درد وجود دارد؟
استفاده از چای نعناع، کمپرس گرم، و ماساژ ناحیه سر میتواند به تسکین درد کمک کند.
5. چگونه میتوان از بروز سردرد ناشی از دندان درد جلوگیری کرد؟
رعایت بهداشت دهان و دندان، مراجعه منظم به دندانپزشک و درمان به موقع مشکلات دندانی میتواند به جلوگیری از بروز این سردردها کمک کند.
6. چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر درد دندان و سردرد شدید باشد یا با علائم دیگری مانند تب همراه باشد، باید به پزشک مراجعه کرد تا از عفونتهای جدی جلوگیری شود.
