یکی از شایعترین مشکلات دهان و دندان که در افراد رخ میدهد، عفونت دندان یا به عبارت دیگر آبسه دندان است. در این عارضه باکتریها وارد پالپ (مغز دندان) یا بافتهای اطراف آن میشوند و در نهایت عفونت یا آبسه بروز پیدا میکند. پوسیدگی دندانها در اثر عدم توجه به حفظ بهداشت دهان و دندان، بیماریهای لثه مانند پریودنتیت و ژنژیویت، درمان ناقص دندان یا پرکردگیهای قدیمی، ضعف سیستم ایمنی در برابر ورود میکروبها و عفونتها به بدن و شکستگی یا ضربه به دندان که منجر به ورود میکروبها به دهان میشود از جمله دلایل عفونت دندان هستند. عفونت دندان یک عارضه دردناک است که در صورت عدم درمان به موقع آن ممکن است عوارض بسیاری جدی را به همراه داشته باشد.
اگر شما هم از افراد مبتلا به این عارضه هستید و به دنبال اطلاعات دقیق پیرامون جزئیات عفونت دندان میباشید، برای کسب اطلاعات بیشتر در این باره تا پایان مطلب ما را همراهی کنید.
آیا عفونت دندان باعث مرگ میشود؟
بسیاری از افراد ممکن است بعد از عدم توجه به اهمیت بهداشت دهان و دندان و هنگام مواجه شدن با عفونت دندان آن را یک عارضه ساده و جزئی ببینند، اما این درحالیست که عدم درمان عفونت دندان میتواند عوارض جدی و خطرناکی را برای بیمار به همراه داشته باشد. عفونت دندان در محدوده دهان و دندان باقی نمیماند و این احتمال وجود دارد که وارد خون شود. به این حالت که نوعی تهدید جدی برای زندگی فرد محسوب میشود، حالت سپسیس گفته میشود. لازم به ذکر است در برخی موارد نادر ممکن است این عفونت به اندامهای دیگری مانند قلب، ریه و مغز وارد شده و باعث مرگ فرد شود. این موارد موجب شده تا رسیدگی فوری و درمان عفونت دندان اهمیت زیادی پیدا کند.
علائم عفونت دندان کدام است؟
علائم عفونت دندان در افراد با شدت مختلف متفاوت است اما به طور کلی موارد زیر را میتوان از شایعترین علائم این عارضه دانست:
- احساس درد شدید و ضرباندار در دندان یا قسمتهای اطراف آن
- ایجاد تورم در صورت یا لثهها (با بیماری های لثه آشنا شوید)
- حساسیت دندان به سرما و گرما هنگام سرو مواد غذایی داغ یا خیلی سرد
- طعم ناخوشایند یا بوی بد دهان به طور مداوم
- وجود چرک در لثه یا اطراف دندان عفونی
- احساس کسالت عمومی، تب و لرز
- دشواری در هنگام بلع غذا یا در باز کردن دهان
روشهای درمان عفونت دندان
درمان عفونت دندان به روشهای مختلفی امکانپذیر است که از جمله آنها میتوان به درمان عفونت با استفاده از روشهای خانگی، درمان با مصرف قرص و درمان از طریق مراجعه به دندانپزشک اشاره کرد. در ادامه این قسمت هر یک از این روشها به همراه جزئیات آن توضیح داده شده است.
درمان عفونت دندان در خانه
در صورتی که عفونت دندان چندان حاد نباشد، احتمال درمان آن در خانه و از طریق روشهای زیر امکانپذیر است.
- به منظور ضدعفونی کردن دهان و کاهش التهاب آن، میتوان دهان را با آب نمک ولرم شستوشو داد.
- برای کاهش تورم از کمپرس سرد روی صورت استفاده کنید.
- با هدف دفع سریعتر باکتریها، میتوان نوشیدن مایعات فراوان را در دستور کار قرار داد
- از خوردن غذاهای شیرین و چسبنده که منجر به افزایش سرعت رشد باکتریها میشوند، خودداری کنید.
- استفاده از مسکنهای بدون نسخه مانند ایبوپروفن به صورت موقت ممکن است منجر به کاهش عفونت شود.
لازم به ذکر است که این روشها فقط به صورت موقت سبب تسکین عفونت میشوند و نباید آنها را جایگزین درمان دندانپزشکی کرد.
درمان عفونت دندان با قرص
یکی از مهمترین بخشهای درمان و کنترل عفونت دندان، درمان دارویی عفونت است. اغلب دندانپزشکان داروهای خانواده آنتیبیوتیکها را برای جلوگیری از گسترش هر چه بیشتر عفونت تجویز میکنند. البته مصرف آنتیبیوتیک میبایست مطابق با دستور پزشک صورت بگیرد و مصرف خودسرانه آن ممکن است منجر به مقاومت دارویی شود. رایجترین داروهای مناسب برای کنترل عفونت شامل موارد زیر میشوند:
- آموکسیسیلین
- مترونیدازول
- سفالکسین
- کلیندامایسین (برای افراد حساس به پنیسیلین)
- ایبوپروفن یا استامینوفن (برای کنترل درد و التهاب)
درمان عفونت دندان با دندانپزشکی
بهترین و اصلیترین روش برای درمان عفونت مراجعه به دندانپزشک است. به طور کلی دندانپزشکان با توجه به نوع عفونت و شدت آن از روشهای زیر برای کنترل و درمان عفونت دندان استفاده میکنند:
- تخلیه آبسه: دندانپزشک با تخلیه کردن چرک و عفونت تجمعیافته، التهاب را کاهش میدهد.
- درمان ریشه (عصبکشی): در شرایطی که عفونت به پالپ دندان رسیده است، کانال ریشه میبایست تمیز و پر شود.
- کشیدن دندان: اگر شدت تخریب دندان بیش از حد تخریب باشد و دندانپزشک نتواند آن را ترمیم کند، کشیدن آن ضروری است.
- جراحی لثه: در برخی مواردی که لثه به شدت دچار عفونت شده، برای تخلیه عفونتهای عمیق به برش لثه نیاز است.
عوارض عفونت دندان بر دهان و بدن چیست؟
عفونت دندان در صورت عدم درمان به موقع میتواند عوارض جدی را برای بیمار ایجاد کند. برخی از مهمترین این عوارض عبارتاند از:
- گسترش عفونت به دیگر قسمتهای دهان مانند استخوان فک و لثه
- ایجاد کیست یا فیستول که نوعی راه ارتباطی غیرطبیعی است در اطراف دندان
- ورود عفونت به خون و ایجاد حالت سپسیس
- بروز مشکلات تنفسی به دلیل فشار عفونت به مجاری تنفسی
- تخریب کامل و از دست دادن دندان
- گسترش عفونت به سینوسها و بروز عارضه سینوزیت دندانی
احتمال سرایت عفونت دندان به کدام ارگانهای بدن بیشتر است؟
عفونت دندان میتواند به دیگر بخشهای مختلف بدن هم سرایت پیدا کند به طور کلی احتمال درگیری برخی از اندامهای بدن در اثر گسترش این عفونت بیشتر است. این ارگانها عبارتاند از:
- مغز: منتقل شدن عفونت دندان به مغز میتواند منجر به بروز عارضه مننژیت یا آبسه مغزی شود.
- ریهها: سرایت عفونت دندان به ریه یکی از مهمترین عوامل عفونت ریوی یا ذاتالریه ناشی از انتشار باکتریهاست.
- قلب: اندوکاردیت عفونی یا به عبارت دیگر عفونت لایه داخلی قلب ممکن است در اثر انتقال عفونت دندان به این عضو صورت بگیرد.
- گردن و گلو: عارضه آبسه گردنی میتواند منجر به مسدود شدن راه تنفس شود.
احتمال پخش عفونت دندان در بدن چقدر است؟
احتمال گسترش عفونت دندان به بدن تحت تاثیر عوامل مختلف متفاوت است. هر چقدر که شدت و مدت زمان عفونت بیشتر باشد، احتمال پخش شدن عفونت هم بالاتر است. وضعیت سیستم ایمنی بدن یکی دیگر از عوامل تاثیرگذار در احتمال گسترش عفونت در بدن میباشد؛ دیگر اندامهای بدن افراد دارای سیستم ایمنی ضعیفتر زودتر درگیر میشوند. همچنین عدم درمان مناسب یا دریافت آنتیبیوتیک ممکن است احتمال پخش شدن این عفونت در بدن را افزایش دهد.
لازم به ذکر است که بدن افراد دارای ضعف ایمنی که بیماریهای خودایمنی یا دیابت مبتلا هستند، در مقابل سرایت عفونت به دیگر بخشها مقاومت کمتری از خود نشان میدهد.
در صورت وجود عفونت در دندان، چگونه از سرایت آن به دیگر اندامها جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از گسترش عفونت، بهترین اقدام مراجعه فوری به دندانپزشک برای شروع معالجه است. در صورت تجویز آنتیبیوتیک، مصرف آنها میبایست کاملا مطابق با تجویز و نسخه دندانپزشک صورت بگیرد. همچنین رعایت بهداشت دهان و دندان با استفاده از طریق د مسواک زدن، استفاده از نخ دندان و دهانشویه را هم نباید فراموش کرد.
از دستکاری یا فشار دادن ناحیه عفونی به شدت خودداری کنید. این ممکن است سبب پخش شدن عفونت در دهان شود. تقویت سیستم ایمنی بدن با مصرف مواد غذایی سالم و داشتن استراحت کافی یکی دیگر از راهکارهای جلوگیری از سرایت عفونت دندان به دیگر اندامهای بدن است.
جمعبندی
عفونت دندان در شرایط خاصی میتواند منجر به مرگ شود، هر چند این اتفاق در دنیای امروز بسیار نادر است. خوشبختانه، با پیشرفتهای چشمگیر در بهداشت دهان و دندان، دسترسی به آنتیبیوتیکها و درمانهای دندانپزشکی مدرن، خطر مرگ ناشی از عفونت دندان به شدت کاهش یافته است. با این حال، نادیدهگرفتن عفونت دندان یا عدم مراجعه به دندانپزشک همچنان میتواند عواقب خطرناکی داشته باشد و در موارد نادر، به ویژه در افراد با سیستم ایمنی ضعیف، منجر به عوارض تهدید کنندهای برای زندگی شود. بنابراین، مراجعه به موقع به دندانپزشک برای درمان هرگونه عفونت دندانی، امری الزامی است.
سوالات متداول
1. آیا عفونت دندان خودبهخود خوب میشود؟
خیر، بدون درمان دندانپزشکی عفونت برطرف نمیشود و حتی ممکن است تشدید شود.
2. مدت زمان درمان عفونت دندان چقدر است؟
با آنتیبیوتیک معمولاً 5 تا 7 روز طول میکشد، اما درمان قطعی نیازمند اقدامات دندانپزشکی است.
3. بهترین آنتیبیوتیک برای عفونت دندان کدام است؟
آموکسیسیلین یکی از رایجترین داروهاست، اما انتخاب دارو به نظر پزشک بستگی دارد.
4. آیا عفونت دندان در بارداری خطرناک است؟
بله، زیرا میتواند هم برای مادر و هم جنین مشکلات جدی ایجاد کند. درمان سریع ضروری است.
5. چگونه از عفونت دندان پیشگیری کنیم؟
با رعایت بهداشت دهان، مراجعه منظم به دندانپزشک و درمان بهموقع پوسیدگیها میتوان از بروز آن جلوگیری کرد.
